Thôn là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, là nơi trực tiếp tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; phát huy dân chủ ở cơ sở, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước. Tuy nhiên, qua quá trình đô thị hóa, biến động dân cư và thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô dân số, số hộ gia đình giữa các thôn trên địa bàn xã Hồng Sơn đã có nhiều thay đổi.
Hiện nay, xã Hồng Sơn có diện tích tự nhiên hơn 54,47 km² với 16.181 hộ dân, dân số thực tế là 63.081 người. Trong tổng số 29 thôn hiện có, 14 thôn không còn bảo đảm tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình theo quy định mới của Chính phủ; một số thôn có quy mô nhỏ, phân tán, gây khó khăn trong công tác quản lý, tổ chức sinh hoạt cộng đồng cũng như bố trí đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Điều đó đòi hỏi bộ máy ở cơ sở phải được tổ chức khoa học, phù hợp với thực tiễn phát triển.
Xã Hồng Sơn tổ chức hội nghị xin ý kiến sáp nhập thôn trên địa bàn xã.
Xuất phát từ yêu cầu đó, việc xây dựng và triển khai Đề án sắp xếp thôn là nhiệm vụ cần thiết, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương tinh gọn tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để người dân tham gia các hoạt động cộng đồng, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh.
Quá trình xây dựng Đề án được thực hiện trên cơ sở bám sát các quy định của pháp luật, các văn bản chỉ đạo của Trung ương và thành phố Hà Nội, đồng thời đánh giá kỹ lưỡng đặc điểm lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, điều kiện hạ tầng, dân cư và yêu cầu quản lý thực tế của từng địa bàn. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm công khai, dân chủ, khách quan; không sắp xếp cơ học, không chạy theo chỉ tiêu giảm số lượng đơn vị mà phải hướng tới hiệu quả thực chất và nhận được sự đồng thuận của Nhân dân.
Xin ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình về phương án sáp nhập thôn trên địa bàn xã (tại thôn Vĩnh An)
Theo Đề án, sau khi thực hiện sắp xếp, số lượng thôn trên địa bàn xã Hồng Sơn sẽ giảm từ 29 thôn xuống còn 21 thôn. Các phương án sắp xếp đều được nghiên cứu trên cơ sở các thôn có vị trí địa lý liền kề, giao thông thuận lợi, có sự tương đồng về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán và mối quan hệ cộng đồng. Nhiều địa bàn trước đây vốn có nguồn gốc hình thành chung hoặc từng được tách ra từ cùng một thôn sẽ được sáp nhập trở lại nhằm tăng cường sự gắn kết cộng đồng và nâng cao hiệu quả quản lý.
Xin ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình về phương án sáp nhập thôn trên địa bàn xã
Một trong những điểm đáng chú ý của Đề án là việc giữ gìn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương. Tên gọi của các thôn sau sắp xếp được lựa chọn trên cơ sở kế thừa những giá trị đã được cộng đồng dân cư gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhiều tên gọi mang ý nghĩa sâu sắc về lịch sử, văn hóa và khát vọng phát triển như An Mỹ, Thanh Bình, Trung Thượng, Đặng, Hợp Tiến, Phú Sơn, Thượng Nội... Việc đặt tên không chỉ bảo đảm tính ổn định trong đời sống xã hội mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Đề án cũng khẳng định rõ việc sắp xếp thôn là sắp xếp tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không làm thay đổi địa giới hành chính của xã, không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ hợp pháp của người dân, không phát sinh các thủ tục hành chính bắt buộc liên quan đến giấy tờ cá nhân, hộ gia đình và tổ chức, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Vì vậy, người dân có thể yên tâm sinh sống, học tập, lao động sản xuất và thực hiện các giao dịch dân sự bình thường.
Xin ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình về phương án sáp nhập thôn trên địa bàn xã (tại thôn Thanh Lợi)
Sau sắp xếp, quy mô các thôn sẽ phù hợp hơn với quy định hiện hành, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiện toàn các tổ chức Đảng, Ban Công tác Mặt trận, các chi hội đoàn thể và đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn. Việc giảm đầu mối quản lý cũng giúp tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng hoạt động của nhà văn hóa, các thiết chế văn hóa cộng đồng và hiệu quả tổ chức các phong trào thi đua tại khu dân cư. Bên cạnh đó, việc hình thành các thôn có quy mô dân cư hợp lý sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa, triển khai chuyển đổi số ở cơ sở và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Để Đề án được triển khai thành công, cấp ủy, chính quyền xã Hồng Sơn đang tập trung đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để Nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và lợi ích của việc sắp xếp thôn. Đồng thời, xã sẽ tổ chức lấy ý kiến Nhân dân theo đúng quy định, bảo đảm mọi ý kiến đều được lắng nghe, tổng hợp, giải trình công khai và dân chủ. Với sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương cùng tinh thần đoàn kết, đồng thuận của Nhân dân, việc sắp xếp thôn trên địa bàn xã Hồng Sơn sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý ở cơ sở, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng quê hương Hồng Sơn ngày càng văn minh, giàu đẹp và phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.
Thuý Huyền